Co robić podczas blackoutu — krok po kroku
Pierwsze minuty decydują o komforcie kolejnych godzin. Zachowaj spokój i wykonaj po kolei:
- Sprawdź zasięg awarii — czy ciemno jest tylko u Ciebie, czy w całej okolicy
- Włącz latarkę, nie świece — mniejsze ryzyko pożaru
- Oszczędzaj baterię telefonu — tryb oszczędzania, mniej ekranu
- Odłącz wrażliwy sprzęt — chroń go przed przepięciem przy powrocie prądu
- Napełnij wodą wannę i butelki, zanim spadnie ciśnienie
- Włącz radio na baterie i monitoruj komunikaty RCB
Co zrobić w domu, a co mieć pod ręką
Przygotowanie na blackout ma dwa wymiary: czynności, które wykonujesz w mieszkaniu, oraz wyposażenie, które trzeba mieć gotowe wcześniej. Poniższa tabela zestawia oba.
| Obszar | Co zrobić w domu | Co mieć pod ręką |
|---|---|---|
| Światło | Włącz latarkę zamiast świec, ogranicz oświetlenie do potrzebnego | Latarka czołowa, lampka na baterie, zapasowe baterie |
| Łączność | Tryb oszczędzania energii, ładuj telefon tylko do potrzebnego poziomu | Powerbank z kablem, radio na baterie |
| Woda | Napełnij wannę i butelki, zanim spadnie ciśnienie | Zapas wody pitnej, filtr lub tabletki uzdatniające |
| Żywność | Otwieraj lodówkę jak najrzadziej, zużyj najpierw produkty mrożone | Żywność niewymagająca gotowania, racje o długim terminie |
| Ciepło | Zamknij pomieszczenia, ubierz się warstwowo | Śpiwór awaryjny, ciepła odzież, koc |
| Płatności | Ogranicz wydatki — terminale i bankomaty mogą nie działać | Gotówka w małych nominałach |
Blackout odcina więcej niż światło. Bez prądu znikają też woda w wysokich blokach, ogrzewanie, terminale płatnicze i ładowanie telefonu. Dlatego liczy się nie jedna rzecz, ale kompletny zestaw na 72 godziny.
Jak przygotować dom przed blackoutem?
Najlepszy moment na przygotowanie to czas, gdy prąd jest. Trzymaj naładowany powerbank i latarki w jednym, znanym wszystkim miejscu. Zbuduj zapas wody i żywności na 72 godziny. W sezonie grzewczym przygotuj ciepłą odzież i koce na wypadek braku ogrzewania.
Ustal też z rodziną prosty plan: gdzie się spotkacie, jeśli zniknie łączność, i kto odpowiada za co. Gotowy plecak ewakuacyjny rozwiązuje większość tych potrzeb jednym pakietem — światło, woda, łączność i schronienie są w środku.
Jak długo może trwać blackout?
Większość awarii zasilania trwa od kilku minut do kilku godzin. Ale poważny blackout — wywołany awarią sieci przesyłowej, ekstremalną pogodą czy cyberatakiem — może obejmować duży obszar i utrzymywać się kilkadziesiąt godzin. Dlatego standardem przygotowania jest autonomia rodziny na minimum 72 godziny, ten sam horyzont, na który projektuje się plecak ewakuacyjny.
Kacper Raubo, founder Supercivilian, o tym temacie: Przygotowanie kryzysowe dla cywilów
Najczęściej zadawane pytania
Na wypadek blackoutu warto mieć pod ręką: niezależne źródło światła (latarka czołowa, lampka na baterie), powerbank z kablem, radio na baterie, zapas wody pitnej, żywność niewymagającą gotowania, ciepłą odzież lub śpiwór, gotówkę w małych nominałach oraz leki przyjmowane na stałe.
Przed blackoutem przygotuj dom tak, by działał bez prądu: trzymaj naładowany powerbank i latarki w stałym miejscu, miej zapas wody i żywności na 72 godziny, ustaw lodówkę na niższą temperaturę, a w sezonie grzewczym przygotuj alternatywne źródło ciepła i ciepłą odzież. Ustal też z rodziną, gdzie spotkacie się, jeśli zniknie łączność.
Większość awarii zasilania trwa od kilku minut do kilku godzin. Poważny blackout obejmujący duży obszar może jednak utrzymywać się przez kilkadziesiąt godzin lub dłużej, dlatego standardem przygotowania jest autonomia rodziny na minimum 72 godziny.
W blokach woda tłoczona pompami elektrycznymi może przestać płynąć już po kilku godzinach, a ogrzewanie i wentylacja zależne od prądu — przestać działać. Dlatego przy pierwszych objawach awarii warto napełnić wodą wannę i butelki oraz przygotować ciepłą odzież i koce.