Co dzieje się w pierwszych godzinach bez prądu?
Pierwsze, co zauważasz, to nie ciemność — to cisza. Milkną lodówka, wentylacja i router. Po kilku minutach próbujesz zadzwonić, ale sieć komórkowa jest przeciążona: wszyscy w okolicy robią to samo. Internet nie działa, bo lokalne nadajniki też straciły zasilanie.
To moment na działanie, nie na panikę. W wysokim bloku woda z kranu wkrótce przestanie płynąć — pompy są elektryczne. Pierwsza godzina decyduje o komforcie kolejnych trzech dni.
Najpierw woda, potem światło, na końcu telefon. Zanim sięgniesz po telefon, napełnij wodą wannę i butelki, włącz latarkę i radio. Telefon ładuj z powerbanku tylko do poziomu potrzebnego na kontakt.
72 godziny godzina po godzinie — oś czasu
Tak wygląda typowy przebieg awarii i co robić w każdej fazie:
| Faza | Co się dzieje | Co robisz |
|---|---|---|
| 0–2 h | Milknie sprzęt, sieć przeciążona, internet pada | Napełnij wodą wannę i butelki, włącz latarkę i radio, naładuj telefon z powerbanku |
| 2–12 h | Spada ciśnienie wody, lodówka się ogrzewa | Zużyj produkty mrożone, otwieraj lodówkę rzadko, monitoruj komunikaty RCB |
| Doba 1–2 | Brak wody w kranie, ciemność, brak ogrzewania | Pilnuj zapasu wody (min. 3 l/os./dobę), jedz bez gotowania, ubierz się warstwowo |
| Doba 2–3 | Zmęczenie, stres, kończą się świeże produkty | Utrzymuj ciepło i higienę, pilnuj leków, trzymaj plan kontaktu z rodziną |
| Po 72 h | Pomoc służb lub przedłużająca się awaria | Korzystaj z punktów pomocy RCB lub ewakuuj się do miejsca z zasilaniem |
Co musisz mieć na 72 godziny?
Scenariusz obnaża dokładnie te braki, których nie widać na co dzień. Minimum na 72 godziny dla rodziny to:
- Woda pitna — min. 3 litry na osobę na dobę, czyli 9 litrów na osobę na 72 h (Poradnik bezpieczeństwa, s. 21), plus filtr lub tabletki do uzdatniania
- Żywność niewymagająca gotowania na 3 dni
- Niezależne światło — latarka czołowa i zapasowe baterie
- Radio na baterie i powerbank do łączności
- Ciepło — śpiwór awaryjny, warstwowa odzież, koc
- Apteczka, leki osobiste i podstawowa higiena
- Gotówka w małych nominałach i kopie dokumentów
Dla dwojga dorosłych z dzieckiem to 27 litrów wody na 3 dni. Ilości dla Twojego domu, także z seniorem i zwierzęciem, policzysz na stronie zapasy na 3 dni: ile wody i jedzenia potrzebuje rodzina. Gotowy przykład dla dwojga dorosłych, dziecka i psa, z 30 litrami wody i jadłospisem bez gotowania, rozpisaliśmy w tekście zapasy na 3 dni dla rodziny z dzieckiem i psem.
Część tej listy pokrywa gotowy plecak ewakuacyjny Essential lub Pro: filtr do wody, latarkę czołową, radio Tecsun PL-330, powerbank, apteczkę i racje żywnościowe (w wersji Pro także śpiwór awaryjny). Filtr nie zastępuje zapasu w domu — pozwala uzdatnić wodę ze źródła, gdy musisz wyjść, zamiast nieść 9 kg wody na osobę. Dokumenty, gotówkę i środki higieniczne dokładasz samodzielnie, a do zestawu Go także radio — co dokładnie dołożyć, piszemy w tekście czego brakuje w gotowym plecaku ewakuacyjnym.
Co po 72 godzinach?
Jeśli po trzech dobach prąd nadal nie wrócił, scenariusz zmienia się z „przeczekać” na „działać długoterminowo”. Oszczędzasz pozostałe zapasy, korzystasz z punktów pomocy i informacji wskazanych przez RCB, a jeśli brakuje wody, ciepła lub leków — ewakuujesz się do miejsca z zasilaniem. Gotowy plecak sprawia, że ta decyzja zajmuje minuty, nie godziny.
Kacper Raubo, founder Supercivilian, o tym temacie: Spokój jest wynikiem przygotowania, nie cechą charakteru
Zobacz też: Zagrożenia hybrydowe dla cywilów
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego właśnie 72 godziny?
72 godziny (3 doby) to czas, w którym służby zwykle są w stanie uruchomić zorganizowaną pomoc przy większej awarii lub klęsce. Dlatego RCB i instytucje europejskie przyjmują autonomię na 72 godziny jako standard przygotowania rodziny.
Co znika najpierw podczas blackoutu w mieście?
Najpierw zawodzi łączność (przeciążona sieć komórkowa i internet), potem w wysokich blokach woda tłoczona pompami elektrycznymi, a następnie ogrzewanie, winda i płatności kartą. Dlatego pierwsze godziny warto poświęcić na zabezpieczenie wody i naładowanie urządzeń.
Ile wody i jedzenia potrzeba na 72 godziny?
Poradnik bezpieczeństwa zaleca minimum 3 litry wody na osobę na dobę (s. 21), czyli 9 litrów na osobę na 72 godziny. Dla dwojga dorosłych z dzieckiem to 27 litrów; wodę do mycia licz osobno. Do tego żywność niewymagająca gotowania na 3 dni: racje awaryjne, konserwy, orzechy, batony energetyczne.
Co zrobić po 72 godzinach, jeśli prąd nie wróci?
Po 72 godzinach przejdź na strategię długoterminową: oszczędzaj pozostałe zapasy, korzystaj z punktów pomocy i informacji wskazanych przez RCB, a jeśli warunki (brak wody, ciepła lub leków) tego wymagają — ewakuuj się do miejsca z zasilaniem, korzystając z gotowego plecaka ewakuacyjnego.