Poradniki bezpieczeństwa: pięć publikacji, które warto znać

Jakie poradniki bezpieczeństwa są dostępne w Polsce?

Trzy publikacje wydały instytucje publiczne: Rząd RP, m.st. Warszawa i Rada Ministrów. Jedną przygotowało krakowskie Stowarzyszenie Bądź Gotów! z Civil Defense, jedną — wydawca raportu wspólnie z ekspertami Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego (WIM-PIB). Poradnik bezpieczeństwa to jedyna z pięciu publikacji napisana dla wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

Poradnik bezpieczeństwa (Rząd RP, 2025): od czego zacząć?

Poradnik bezpieczeństwa to 54-stronicowa publikacja Rządu RP z 2025 roku (nr publikacji 1/2025, ISBN 978-83-976775-0-0), która mówi zwykłemu domowi, jak przygotować się na kryzys i jak reagować, gdy już trwa. Na s. 4 czytamy: „Poradnik zostanie rozesłany do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce”. Zapowiedziano też wersję wydrukowaną alfabetem Braille’a, a inne wersje językowe są do pobrania na poradnikbezpieczenstwa.gov.pl.

• Przygotowanie (s. 10–22) — Ty i najbliżsi, osoby potrzebujące pomocy, zwierzęta, otoczenie i zapasy domowe na minimum 3 dni (s. 20–22)
• Sygnały alarmowe (s. 24) — dwa sygnały syren i pozostałe kanały ostrzegania
• Ewakuacja (s. 25–27) — z listą rzeczy do plecaka ewakuacyjnego (s. 26–27)
• Konkretne zagrożenia (s. 28–40) — od pożaru i powodzi po blackout (s. 33) i zagrożenia cyfrowe (s. 39–40)
• Pierwsza pomoc i higiena (s. 41–45)
• Plan na kryzys (s. 46–51) i Dekalog bezpieczeństwa (s. 52)

Najkrótsza droga przez poradnik to trzy fragmenty: zapasy domowe (s. 20–22), plecak ewakuacyjny (s. 26–27) i plan na kryzys (s. 46–51). Sam poradnik zachęca, by nie zwlekać: „Decyzji o rozpoczęciu przygotowań nie odkładaj na później” (s. 4). Szerzej o tym, dlaczego państwo stawia na przygotowanie obywateli, piszemy w tekście czym jest odporność cywilna.

Czym różni się Poradnik bezpieczeństwa od poradnika „Jak przetrwać w bloku”?

„Jak przetrwać sytuacje kryzysowe w bloku” (w aplikacji: Kryzys w bloku) to 20-stronicowy poradnik Stowarzyszenia Bądź Gotów! i Civil Defense, wydany w Krakowie w 2026 roku. Rządowy poradnik mówi, co powinien mieć każdy dom. Krakowski pokazuje, jak zastosować to w bloku, gdzie woda i ogrzewanie zależą od prądu i od całego budynku.

• Dłuższy horyzont zapasów — Poradnik bezpieczeństwa mówi o minimum 3 dniach (s. 20), Kryzys w bloku o mieszkaniu gotowym na 7 dni i wariancie 14 dni (s. 7)
• Awarie w bloku krok po kroku — blackout (s. 9–10), brak wody i problemy z kanalizacją (s. 10–11), brak ogrzewania (s. 11)
• Zostać czy wyjść — kiedy zostać w mieszkaniu, a kiedy się ewakuować (s. 13)
• Karty do wydruku — karta ICE i karta ewakuacyjna (s. 16–17) oraz checklista 7 dni blackoutu w bloku (s. 18–19)

Kryzys w bloku zaczyna tam, gdzie kończy się rządowe minimum: zamiast 3 dni proponuje mieszkanie gotowe na 7 dni i wariant 14 dni (s. 7). Uczciwie: to skan, więc w czytniku Supercivilian nie działa wyszukiwanie ani zaznaczanie tekstu. Zakładki, rysunki i notatki do stron działają normalnie. Jak przygotować samo mieszkanie na brak prądu, opisujemy w tekście przygotowanie na blackout: co robić w domu i co zabrać.

Poradnik postępowania w sytuacjach zagrożeń (Warszawa, 2023): czy przyda się poza stolicą?

Tak, z jednym zastrzeżeniem. Poradnik wydało m.st. Warszawa w 2023 roku we współpracy z Komendą Miejską Państwowej Straży Pożarnej (PSP), Komendą Stołeczną Policji i stacją pogotowia Meditrans. Ma 55 stron i opisuje zagrożenie po zagrożeniu: burze, mrozy, powodzie, upały, smog, pożar, awarię energetyczną (s. 32–33), zagrożenia chemiczne i radiacyjne oraz ewakuację (s. 34–35).

Najmocniejsza część to dodatek o pierwszej pomocy przedmedycznej (s. 44–55): od wyposażenia apteczki po resuscytację, rany, oparzenia, złamania i hipotermię. Zastrzeżenie dotyczy s. 3: numery telefonów są tam warszawskie. Poza stolicą sprawdź lokalne numery w urzędzie gminy, a w nagłej sytuacji dzwoń na 112.

Poradniki różnią się szczegółami. Warszawski „niezbędnik” (s. 5) mówi o około 4 litrach wody na osobę dziennie, a rządowy Poradnik bezpieczeństwa zaleca „minimum 3 litry wody na osobę na dobę” (s. 21). Supercivilian liczy zapasy według Poradnika bezpieczeństwa: 9 litrów na osobę na 3 dni.

Bezpieczni w czasie kryzysu (2025): czy to poradnik dla rodziny?

Nie. „Bezpieczni w czasie kryzysu” to 22-stronicowy raport z 2025 roku o gotowości polskiej ochrony zdrowia na kryzys i wojnę. Zawiera teksty pracowników WIM-PIB, a wydała go spółka PTWP SA (WNP Economic Trends). To tło systemowe, nie instrukcja postępowania.

Raport opisuje, kto dowodzi systemem ochrony zdrowia w kryzysie (s. 6–7), kadry (s. 8), szpitale polowe, mobilne punkty ratunkowe i telemedycynę (s. 11–13), współpracę cywilów z wojskiem (s. 14) oraz cztery filary odporności systemu zdrowia (s. 21). Dla domu praktyczny krok pozostaje ten z Dekalogu bezpieczeństwa (s. 52, pkt 4): „Skompletuj apteczkę z lekami. Naucz się udzielać pierwszej pomocy.”

Program OLiOC 2025–2026: co państwo planuje do końca 2026 roku?

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 (Program OLiOC) to załącznik do uchwały nr 72 Rady Ministrów z 27 maja 2025 r. (Monitor Polski z 2025 r. poz. 541). Ma 49 stron i jest dokumentem urzędowym, nie poradnikiem. Opisuje sześć obszarów działania państwa i ich finansowanie:

• Obiekty zbiorowej ochrony (s. 24) — budowle ochronne, miejsca doraźnego schronienia i ich centralna ewidencja
• Logistyka i ciągłość dostaw (s. 25–26)
• Podmioty ochrony ludności i organizacje pozarządowe (s. 27–30)
• Edukacja i szkolenia (s. 31–32)
• Łączność, alarmowanie i ostrzeganie (s. 33–34)
• Korpus obrony cywilnej (s. 35)

Program mówi wprost, że gotowość zaczyna się w domu. Celem obszaru edukacji jest „stworzenie odpornego społeczeństwa, zdolnego do zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych w warunkach sytuacji kryzysowej (…), w tym dzięki posiadaniu własnych zapasów niezbędnych produktów” (s. 31). Strony podajemy według numeracji Monitora Polskiego, tak jak w czytniku.

Który poradnik bezpieczeństwa jest dla mnie?

• Rodzina w mieszkaniu w bloku — Poradnik bezpieczeństwa, potem Kryzys w bloku (s. 7 i checklista na s. 18–19)
• Mieszkaniec Warszawy — dodatkowo Sytuacje zagrożeń, zwłaszcza numery z s. 3
• Ktoś, kto chce odświeżyć pierwszą pomoc — Poradnik bezpieczeństwa (s. 41–44) i warszawski dodatek (s. 44–55)
• Ktoś, kogo ciekawi, co buduje państwo — Program OLiOC 2025–2026 i raport Bezpieczni w czasie kryzysu

Jak czytać wszystkie pięć publikacji w jednym miejscu?

Supercivilian to bezpłatna aplikacja i gotowy plecak ewakuacyjny, zbudowane w oparciu o rządowy Poradnik bezpieczeństwa. Czytnik poradników w aplikacji bezpieczeństwa pokazuje oryginalne pliki PDF wszystkich pięciu publikacji bez zmian w treści i dodaje wyszukiwanie (poza skanem Kryzysu w bloku), zakładki, zaznaczenia, notatki i postęp czytania. Każda publikacja ma własny notatnik.

Bez konta dane zostają tylko w tej przeglądarce. Z kontem zapisują się automatycznie na koncie, a aplikację możesz udostępnić rodzinie przez link chroniony hasłem: wtedy wszyscy widzą te same notatki we wszystkich pięciu publikacjach.

Najczęściej zadawane pytania