Co robić, gdy wyje syrena alarmowa: pierwsze 5 minut

Jak odróżnić ogłoszenie alarmu od odwołania?

Poradnik bezpieczeństwa mówi wprost: „W Polsce mamy obecnie tylko dwa rodzaje sygnałów alarmowych” (s. 24). Oba trwają tyle samo, 3 minuty, więc różnicę słychać w samym dźwięku, a nie w długości sygnału.

Sygnał	Dźwięk	Czas	Co robisz
Ogłoszenie alarmu	Ciągły, modulowany: ton rośnie i opada	3 minuty	Włączasz radio lub telewizor i stosujesz się do komunikatów
Odwołanie alarmu	Ciągły, jednostajny: jeden ton bez zmian wysokości	3 minuty	Czekasz na komunikat służb, potem dajesz znać bliskim, gdzie jesteś

Opis słowami nie wystarczy, żeby rozpoznać sygnał w stresie. Oba dźwięki, w próbkach od 12 sekund do pełnych 3 minut, i quiz z dziesięcioma pytaniami znajdziesz na stronie z sygnałami.

Posłuchaj obu sygnałów i sprawdź się w quizie

Co zrobić w pierwszych 5 minutach po ogłoszeniu alarmu?

Syrena nie mówi, przed czym ostrzega. Alarm ogłasza się na przykład przy skażeniu, zakażeniu czy klęsce żywiołowej (Poradnik postępowania w sytuacjach zagrożeń, s. 41). Dlatego pierwsze minuty służą zdobyciu informacji, a dopiero potem przychodzi decyzja, czy zostajesz, czy idziesz do schronienia.

Włącz radio lub telewizor. Komunikat powie, przed czym ostrzegają służby i co robić. Bez prądu i internetu nastaw Polskie Radio Jedynka na falach długich 225 kHz, słychać je w całej Polsce.
Sprawdź telefon. Alert RCB przychodzi jako SMS, a aplikacja RSO pokazuje komunikaty dla wybranych województw.
Zbierz domowników i napisz do bliskich. Wyślij krótki SMS zamiast dzwonić, bo poradnik prosi, by nie przeciążać linii telefonicznych (s. 34). Numer 112 zostaw na wezwanie pomocy.
Sprawdź, czy sąsiedzi słyszeli alarm. Daj znać tym, którzy mogli go nie usłyszeć, i w miarę możliwości pomóż osobom ze szczególnymi potrzebami (s. 25).
Zdecyduj według komunikatu, czy zostajesz, czy idziesz do schronienia. Przy ataku z powietrza poradnik każe iść ustaloną wcześniej drogą do miejsca schronienia, z plecakiem ewakuacyjnym, schodami zamiast windą (s. 34).
Przygotuj się do wyjścia, jeśli służby ogłoszą ewakuację. Zamknij okna i dopływ wody, wyłącz urządzenia elektryczne i gazowe, wygaś źródła ognia i zabierz plecak ewakuacyjny (s. 25).

Syrena to sygnał „uwaga”, a nie instrukcja: co robić, mówią dopiero komunikaty w radiu, telewizji, w aplikacji RSO i w Alertach RCB, które wysyła Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB). To, co robisz, zależy też od tego, gdzie zastał Cię sygnał.

Gdzie jesteś	Co robisz	Źródło
W domu	Radio lub telewizor, domownicy w jednym miejscu, plecak ewakuacyjny pod ręką	Poradnik bezpieczeństwa, s. 24; Sytuacje zagrożeń, s. 43
W pracy	Przerwij pracę, wyłącz maszyny i urządzenia, przejdź w bezpieczne miejsce	Sytuacje zagrożeń, s. 43
Na zewnątrz	Schowaj się za trwałą osłoną, pomóż osobom słabszym, nie zbliżaj się do rejonu zagrożenia	Sytuacje zagrożeń, s. 43
W samochodzie	Zatrzymaj auto tak, by nie blokowało ciągów komunikacyjnych, i włącz radio	Sytuacje zagrożeń, s. 43

Krok z plecakiem trwa kilka sekund tylko wtedy, gdy plecak jest spakowany wcześniej. Plecaki Supercivilian Essential i Pro są skompletowane na 72 godziny i mają radio Tecsun PL-330 z falami długimi, bo to z radia usłyszysz komunikat po syrenie. Dokumenty, gotówkę i środki higieniczne dokładasz samodzielnie, a do zestawu Go także radio. Jakie radio wybrać do zestawu Go albo do domu, piszemy w tekście czego brakuje w gotowym plecaku ewakuacyjnym i co dołożyć.

Zobacz, co jest w plecaku ewakuacyjnym

Gdzie się ukryć, gdy w pobliżu nie ma schronu?

Lokalizację miejsc schronienia znajdziesz w urzędzie gminy, w jednostce Państwowej lub Ochotniczej Straży Pożarnej oraz na stronie gov.pl/kgpsp, a same schronienia są oznaczone specjalnym znakiem (Poradnik bezpieczeństwa, s. 29). Jeśli nie możesz ukryć się w oznaczonym miejscu, poradnik daje dwie zasady:

W domu: „zostań w domu – z dala od okien, przy ścianach nośnych, w centralnych pomieszczeniach” (s. 29). W mieszkaniu w bloku szukaj pomieszczenia bez okna w środku mieszkania, na przykład przedpokoju.
Poza domem: najniższe kondygnacje budynków, w tym piwnice, garaże podziemne, tunele i przejścia podziemne. „Nawet zwykłe zagłębienia terenu zapewniają lepszą ochronę niż przebywanie na otwartej przestrzeni” (s. 29).

Najbezpieczniejsze miejsce w mieszkaniu wybierz dziś, nie w czasie alarmu. Poradnik bezpieczeństwa każe sprawdzić je zawczasu (s. 18), a ósmy punkt Dekalogu bezpieczeństwa brzmi: „Sprawdź, gdzie jest najbliższe miejsce schronienia” (s. 52).

Najbliższy punkt z oficjalnej listy Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (KG PSP) znajdziesz na mapie schronień w aplikacji Supercivilian. Jak z niej korzystać, opisujemy w tekście gdzie jest najbliższe schronienie, a jak wybrać miejsce w mieszkaniu, w tekście gdzie się schronić, gdy w pobliżu nie ma schronu. Stronę 29 poradnika przeczytasz w czytniku Poradnika bezpieczeństwa.

Co robić po odwołaniu alarmu?

Odwołanie alarmu to ciągły, jednostajny dźwięk syreny przez 3 minuty (s. 24). Kolejne kroki są równie proste jak przy ogłoszeniu:

Nie wychodź ze schronienia pochopnie — poczekaj na komunikat służb (s. 34).
Daj znać bliskim, gdzie jesteś — SMS-em do osoby kontaktowej z planu rodzinnego, a nie serią telefonów.
Sprawdź, kto wokół potrzebuje pomocy — poradnik mówi: „Pomóż innym – sprawdź, kto wokół Ciebie potrzebuje wsparcia” (s. 34).
Uzupełnij to, czego zabrakło — dopisz do planu i do listy zapasów rzeczy, których szukaliście w pośpiechu.

Najszybciej wracają do równowagi rodziny, które wiedzą, do kogo piszą i gdzie się spotykają. Jeśli u Ciebie nie ma jeszcze osoby kontaktowej ani dwóch miejsc spotkań, zacznij od tekstu jak przygotować plan rodzinny na kryzys.

Czy test syren też oznacza alarm?

Służby używają sygnałów alarmowych „w sytuacji rzeczywistego zagrożenia lub do przeprowadzenia ćwiczeń”, a poradnik zapewnia: „O ćwiczeniach dowiesz się odpowiednio wcześniej” (s. 24).

Syrena bez zapowiedzianych ćwiczeń to alarm, dopóki komunikat nie powie inaczej. Jeśli nie wiesz o żadnych ćwiczeniach, postępuj jak przy prawdziwym alarmie: włącz radio lub telewizor i sprawdź komunikaty. Zajmie Ci to minutę.

Skąd jeszcze dowiesz się o zagrożeniu?

Syrena to jeden z sześciu kanałów, które wymienia Poradnik bezpieczeństwa (s. 24):

Syreny alarmowe — dwa sygnały opisane wyżej
Megafony — komunikaty głosowe służb w okolicy
Media — radio, telewizja, internet
Regionalny System Ostrzegania (RSO) — bezpłatna aplikacja z komunikatami dla wybranych województw
Alerty RCB — SMS-y wysyłane na telefony komórkowe w zagrożonym obszarze
Bezpośredni kontakt — informacja przekazana osobiście

Alert RCB przychodzi sam, RSO trzeba zainstalować. Jak odróżnić prawdziwy Alert RCB od fałszywego i które aplikacje państwowe warto mieć w telefonie, opisujemy w tekście Alert RCB, RSO, Alarm112 i mObywatel: co zainstalować dziś. Częstotliwość rozgłośni regionalnej na wypadek braku internetu znajdziesz na stronie radio na kryzys.

Źródła: Poradnik bezpieczeństwa (Rząd RP, 2025), s. 13, 18, 19, 24, 25, 29, 34 i 52, poradnikbezpieczenstwa.gov.pl; Poradnik postępowania w sytuacjach zagrożeń (m.st. Warszawa, 2023), s. 41 i 43. Stan na październik 2026.

Perspektywa foundera

Kacper Raubo, founder Supercivilian, o tym temacie: Spokój jest wynikiem przygotowania, nie cechą charakteru

Zobacz też: Przygotowanie kryzysowe dla cywilów

Najczęściej zadawane pytania

Czy po usłyszeniu syreny trzeba od razu iść do schronu?

Nie zawsze. Najpierw włącz radio lub telewizor i sprawdź, przed czym ostrzegają służby (Poradnik bezpieczeństwa, s. 24). Do miejsca schronienia idź, gdy każe tak komunikat, na przykład przy ataku z powietrza: ustaloną wcześniej drogą, z plecakiem ewakuacyjnym, schodami zamiast windą (s. 34). Jeśli nie możesz ukryć się w oznaczonym schronieniu, zostań w domu, z dala od okien, przy ścianach nośnych (s. 29).

Co zrobić, gdy syrena zastanie mnie w samochodzie?

Zatrzymaj samochód tak, by nie blokował ciągów komunikacyjnych, i włącz radio, żeby usłyszeć komunikat. Tak zaleca Poradnik postępowania w sytuacjach zagrożeń m.st. Warszawy (s. 43), który dodaje: nie zbliżaj się do rejonu zagrożenia. Jeśli służby ogłoszą ewakuację, a jedziesz autem, Poradnik bezpieczeństwa przypomina, by nie blokować dróg ewakuacyjnych (s. 25).

Co z dzieckiem, które w czasie alarmu jest w szkole?

Najpierw sprawdź komunikat służb, potem kontaktuj się ze szkołą. Poradnik bezpieczeństwa radzi zapisać wcześniej kontakt do osoby wyznaczonej przez szkołę w sprawie odbioru dzieci w sytuacji zagrożenia (s. 19). W planie rodzinnym ustal też, kto odbiera dziecko, gdy rodzice nie mogą, i przećwiczcie razem, co dziecko ma wtedy robić (s. 13).

Czy można zadzwonić na 112, żeby zapytać, co się dzieje?

Lepiej nie. Numer 112 służy do wzywania pomocy, a informacje o zagrożeniu podają radio, telewizja, Regionalny System Ostrzegania (RSO) i Alerty RCB (Poradnik bezpieczeństwa, s. 24). Do bliskich pisz krótkie SMS-y zamiast dzwonić, bo poradnik prosi, by nie przeciążać linii telefonicznych (s. 34). Jeśli komuś grozi niebezpieczeństwo, dzwoń na 112 bez wahania.

← Wróć do bloga Alert RCB, RSO, Alarm112 i mObywatel: co zainstalować →