Co mówi Poradnik bezpieczeństwa o schronieniu bez schronu?
Strona o schronieniach (s. 29) zaczyna od tego, gdzie szukać oznaczonych miejsc: w urzędzie gminy, w jednostce Państwowej lub Ochotniczej Straży Pożarnej i na gov.pl/kgpsp. Potem daje dwie zasady na wypadek, gdy takiego miejsca nie ma w zasięgu:
- W domu: „Jeśli nie możesz ukryć się w oznaczonym miejscu schronienia, zostań w domu – z dala od okien, przy ścianach nośnych, w centralnych pomieszczeniach” (s. 29).
- Poza domem: „szukaj miejsc, które zapewniają przynajmniej minimum ochrony (najniższe kondygnacje budynków, w tym piwnice, garaże podziemne, tunele, przejścia podziemne). Nawet zwykłe zagłębienia terenu zapewniają lepszą ochronę niż przebywanie na otwartej przestrzeni” (s. 29).
Ten sam opis wraca w części o przygotowaniu domu, jako zadanie do zrobienia zawczasu: „Sprawdź, które miejsce w domu jest najbezpieczniejsze: z dala od okien, przy ścianach nośnych, w centralnych pomieszczeniach” (s. 18). Najbezpieczniejsze miejsce w domu to według Poradnika bezpieczeństwa pomieszczenie z dala od okien, przy ścianach nośnych, w środku mieszkania.
Jak znaleźć najbezpieczniejsze miejsce w mieszkaniu?
- Narysuj plan mieszkania i zaznacz wszystkie okna, także w drzwiach balkonowych i w drzwiach ze szkłem.
- Znajdź pomieszczenie bez okna albo najdalej od okien. W bloku to często przedpokój lub korytarz w środku mieszkania.
- Sprawdź, które ściany są nośne. Zapytaj zarządcę budynku albo administrację, które zwykle mają dokumentację budynku.
- Uprzątnij to miejsce: odsuń lub zdejmij to, co może spaść albo się stłuc, na przykład lustro czy półkę ze szkłem.
- Pokaż miejsce domownikom, także dzieciom, i ustalcie, że tam się spotykacie, gdy nie zdążycie do punktu schronienia.
Tabela to nasza propozycja dla typowego mieszkania w bloku, na podstawie kryteriów z s. 18, 29 i 34 Poradnika:
| Miejsce | Co przemawia za | Na co uważać |
|---|---|---|
| Przedpokój lub korytarz w środku mieszkania | Zwykle bez okien, w centralnej części mieszkania | Lustro, szafa z drzwiami ze szkła, rzeczy na półkach |
| Łazienka bez okna | Bez okien, często w środku mieszkania | Mało miejsca dla całej rodziny i plecaków |
| Pokój z oknem | Dużo miejsca | Okna, czyli to, od czego Poradnik każe trzymać się z dala |
| Balkon lub loggia | — | To otwarta przestrzeń |
| Piwnica w bloku | Najniższa kondygnacja budynku (s. 29) | Dostęp do powietrza i drugie wyjście (s. 34); przy powodzi odpada (s. 32) |
Jakie cechy powinno mieć dobre schronienie?
Poradnik bezpieczeństwa wymienia pięć cech schronienia: „powinno być bez okien, mieć grube ściany, gruby strop, dostęp do powietrza i wyjście awaryjne” (s. 34). Mieszkanie rzadko spełni wszystkie, ale te same pytania pomogą wybrać lepsze z dwóch miejsc.
| Cecha (s. 34) | Jak to sprawdzić u siebie |
|---|---|
| Bez okien | Pomieszczenie bez okna albo jak najdalej od okien |
| Grube ściany | Ściana nośna obok; które są nośne, powie zarządca budynku |
| Gruby strop | W mieszkaniu zwykle nie masz na to wpływu; poza domem wybieraj najniższe kondygnacje budynków (s. 29) |
| Dostęp do powietrza | Drzwi, które można uchylić, albo kratka wentylacyjna |
| Wyjście awaryjne | Druga droga wyjścia; w piwnicy sprawdź, czy da się wyjść inną klatką |
Plan ma dwa warianty: punkt schronienia, gdy zdążysz, i miejsce w mieszkaniu, gdy nie zdążysz. Oba ustal dziś i wpisz do planu rodzinnego.
Gdzie się schronić poza domem?
Poza domem szukaj najniższych kondygnacji budynków: piwnic, garaży podziemnych, tuneli i przejść podziemnych (s. 29). W mieście część z nich jest na oficjalnej liście punktów schronienia: Komenda Wojewódzka PSP w Warszawie wymienia „przejścia podziemne, stacje metra, tunele, masywne garaże podziemne” (gov.pl, 23.12.2025).
Dlatego warto znać punkty nie tylko przy domu, ale też przy szkole dziecka i przy pracy. Sprawdzisz je na mapie: jak, opisujemy w tekście gdzie jest najbliższe schronienie. Punkt na mapie to adres budynku, a nie wejście, a wiele punktów jest dostępnych „na żądanie”, czyli na co dzień zwykle zamkniętych; co to znaczy, wyjaśniamy w tekście o dostępności punktów schronienia.
Co przygotować w miejscu schronienia w domu?
Najlepiej to, co i tak powinno być w zapasach domowych na minimum 3 dni (s. 20–22), tyle że pod ręką, w wybranym miejscu:
- Woda: Poradnik liczy minimum 3 litry na osobę na dobę (s. 21).
- Latarka i radio na baterie lub na korbkę (s. 22). Po sygnale alarmowym Poradnik każe włączyć radio lub telewizor i stosować się do komunikatów (s. 24).
- Naładowany telefon i powerbank, a numery do bliskich także na kartce.
- Apteczka i leki osobiste, coś ciepłego i coś do siedzenia.
- Plecak ewakuacyjny tuż obok: przy ataku z powietrza Poradnik każe zabrać go ze sobą (s. 34).
Ile wody i jedzenia potrzebuje Twoja rodzina, przeliczy checklista domowa. W plecakach Essential i Pro jest radio Tecsun PL-330 z falami długimi, więc bez prądu i internetu złapiesz Jedynkę na 225 kHz. Dokumenty, gotówkę i środki higieniczne dokładasz samodzielnie w każdym wariancie, a do zestawu Go także radio.
Kiedy zostać w domu, a kiedy iść do schronienia?
Decyduje komunikat. Po sygnale alarmowym włącz radio lub telewizor i stosuj się do komunikatów (s. 24). Przy ataku z powietrza Poradnik każe iść ustaloną wcześniej drogą do miejsca schronienia, z plecakiem ewakuacyjnym, schodami zamiast windą (s. 34). W domu zostajesz, gdy nie możesz ukryć się w oznaczonym miejscu (s. 29).
Rodzaj zagrożenia zmienia też najlepsze miejsce. Przy powodzi Poradnik każe przenosić wartościowe rzeczy i urządzenia na górne piętra (s. 32), więc piwnica nie jest wtedy dobrym wyborem. Przy zagrożeniu chemicznym, jeśli zostajesz w budynku, każe zamknąć i uszczelnić okna, drzwi i otwory wentylacyjne (s. 35).
Jak brzmią oba sygnały alarmowe, posłuchasz na stronie sygnały alarmowe, a pierwsze minuty po syrenie opisujemy w tekście co robić, gdy wyje syrena alarmowa. Wszystkie strony Poradnika przeczytasz w czytniku Poradnika bezpieczeństwa.
Supercivilian to bezpłatna aplikacja i gotowy plecak ewakuacyjny, zbudowane na rządowym Poradniku bezpieczeństwa.
Kacper Raubo, founder Supercivilian, o tym temacie: Spokój jest wynikiem przygotowania, nie cechą charakteru
Zobacz też: Przygotowanie kryzysowe dla cywilów
Najczęściej zadawane pytania
Czy piwnica w bloku nadaje się na schronienie?
Może się nadać. Poradnik bezpieczeństwa wymienia piwnice wśród miejsc, które dają przynajmniej minimum ochrony (s. 29), a dobre schronienie powinno być bez okien, mieć grube ściany, gruby strop, dostęp do powietrza i wyjście awaryjne (s. 34). Sprawdź więc drugie wyjście i wentylację. Przy powodzi Poradnik każe przenosić rzeczy na górne piętra (s. 32), więc wtedy piwnica odpada.
Czy łazienka to dobre miejsce na schronienie w mieszkaniu?
Bywa, jeśli nie ma okna i leży w środku mieszkania, bo to dwa z kryteriów Poradnika bezpieczeństwa: z dala od okien, w centralnych pomieszczeniach (s. 29). Sprawdź jeszcze, czy przylega do ściany nośnej i czy zmieści się w niej cała rodzina z plecakiem. Jeśli nie, lepszy będzie przedpokój bez okna.
Co zabrać ze sobą do schronienia?
Poradnik bezpieczeństwa przy ataku z powietrza mówi krótko: „Zabierz ze sobą plecak ewakuacyjny” (s. 34). Do tego telefon z powerbankiem, radio na baterie lub na korbkę, żeby słyszeć komunikaty (s. 24), wodę, leki i coś ciepłego. Gdy zostajesz w domu, trzymaj te rzeczy w wybranym miejscu albo tuż obok.
Jak długo zostać w schronieniu?
Do komunikatu służb. Poradnik bezpieczeństwa radzi: „Nie wychodź ze schronienia pochopnie” (s. 34). Odwołanie alarmu to ciągły, jednostajny dźwięk syreny przez 3 minuty (s. 24), ale o tym, co dalej, powie komunikat w radiu, telewizji albo w Alercie RCB. Bliskim daj znać SMS-em, bo Poradnik prosi, by nie przeciążać linii telefonicznych (s. 34).